Showing posts with label 11/24. Show all posts
Showing posts with label 11/24. Show all posts

Thursday, August 8, 2019

अनेकवर्णम्, अनेकाद्भुतदर्शनम्

श्रीमद्भगवद्गीता
शब्दानुक्रम -Index 
--
अनेकवर्णम् 11/24, 
अनेकाद्भुतदर्शनम् 11/10,
--

Wednesday, August 27, 2014

आज का श्लोक, ’विन्दामि’ / ’vindāmi’

आज का श्लोक, ’विन्दामि’ / ’vindāmi’
____________________________

’विन्दामि’ / ’vindāmi’ - पाता हूँ,
(उभयपदी ’विद्’ धातु, -तुदादिगण, लट्-लकार, उत्तम पुरुष एकवचन)

अध्याय 11, श्लोक 24,

नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं
व्यात्ताननं दीप्तिविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा
धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ॥
--
(नभःस्पृशम् दीप्तम् अनेकवर्णम्
व्यात्ताननम् दीप्तविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वाम् प्रव्यथितन्तरात्मा
धृतिम् न विन्दामि शमम् च विष्णो ॥)
--
भावार्थ :
हे विष्णु (भगवान् श्रीकृष्ण)! आकाश को स्पर्श कर रहे अनेक वर्णों से युक्त फैले हुए आपके मुखमंडल और आपके देदीप्यमान विशाल नेत्रों को देखते हुए मैं भयभीत और व्यथित मन हूँ । मुझ व्याकुल को न तो धीरज बँध रहा है, और न शान्ति ही अनुभव हो रही है  ...
--
’विन्दामि’ / ’vindāmi’ - I may have, may find, 
Chapter 11,  śloka 24,

nabhaḥspṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ
vyāttānanaṃ dīptiviśālanetram |
dṛṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā 
dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo ||
--
(nabhaḥspṛśam dīptam anekavarṇam 
vyāttānanam dīptaviśālanetram |
dṛṣṭvā hi tvām pravyathitantarātmā 
dhṛtim na vindāmi śamam ca viṣṇo ||)
--
Meaning :
Seeng Your Radiant Grand Face of blazing shades and colors with mouth wide open, and Your large fiery eyes touching the sky, O viṣṇu (bhagavān śrīkṛṣṇa) !  I am frightened at heart. I feel neither comfort or solace, nor peace. 
-- 

Monday, August 11, 2014

आज का श्लोक, ’विष्णो’ / ’viṣṇo’

आज का श्लोक, ’विष्णो’ / ’viṣṇo’ 
__________________________

’विष्णो’ / ’viṣṇo’  - हे विष्णु!

अध्याय 11, श्लोक 24,

नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं
व्यात्ताननं दीप्तिविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा
धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो
--
(नभःस्पृशम् दीप्तम् अनेकवर्णम्
व्यात्ताननम् दीप्तविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वाम् प्रव्यथितन्तरात्मा
धृतिम् न विन्दामि शमम् च विष्णो ॥)
--
भावार्थ :
हे विष्णु (भगवान् श्रीकृष्ण)! आकाश को स्पर्श कर रहे अनेक वर्णों से युक्त फैले हुए आपके मुखमंडल और आपके देदीप्यमान विशाल नेत्रों को देखते हुए मैं भयभीत और व्यथित मन हूँ । मुझ व्याकुल को न तो धीरज बँध रहा है, और न शान्ति ही अनुभव हो रही है  ...
--
अध्याय 11, श्लोक 30,

लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्ता-
ल्लोकान्समग्रान्वदनिर्ज्वलद्भिः ।
तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं
भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो
--
(लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्तात्
लोकान् समग्रान् वदनैः ज्वलद्भिः ।
तेजोभिः आपूर्य जगत् समग्रम्
भासः तव उग्राः प्रतपन्ति विष्णो ॥)
--
भावार्थ :
हे विष्णु! (भगवान् विष्णु अर्थात् हरि, श्रीकृष्ण,) अपने प्रज्वलित हो रहे मुखों से आप सम्पूर्ण लोकों को सब दिशाओं में चखते और अपना ग्रास बनाते हुए, सम्पूर्ण जगत् को अपने तेज से ओत-प्रोत करते हुए, अपने प्रखर आलोक से सारे जगत् को तप्त कर रहे हैं ।
--

’विष्णो’ / ’ viṣṇo’ - O viṣṇu! 

Chapter 11,  śloka 24,

nabhaḥspṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ
vyāttānanaṃ dīptiviśālanetram |
dṛṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā 
dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo ||
--
(nabhaḥspṛśam dīptam anekavarṇam 
vyāttānanam dīptaviśālanetram |
dṛṣṭvā hi tvām pravyathitantarātmā 
dhṛtim na vindāmi śamam ca viṣṇo ||)
--
Meaning :
Seeng Your Radiant Grand Face of blazing shades and colors with mouth wide open, and Your large fiery eyes touching the sky, O viṣṇu (bhagavān śrīkṛṣṇa) !  I am frightened at heart. I feel neither comfort or solace, nor peace. 
-- 
Chapter 11, śloka 30,

lelihyase grasamānaḥ samantā-
llokānsamagrānvadanirjvaladbhiḥ |
tejobhirāpūrya jagatsamagraṃ
bhāsastavogrāḥ pratapanti viṣṇo ||
--
(lelihyase grasamānaḥ samantāt
lokān samagrān vadanaiḥ jvaladbhiḥ |
tejobhiḥ āpūrya jagat samagram
bhāsaḥ tava ugrāḥ pratapanti viṣṇo ||)
--
Meaning :
O viṣṇu! (Lord hari / śrīkṛṣṇa!) swallowing the worlds on all sides, You devour them, licking, relishing everything. Your beams of Light pierce through everything, pervading all, filling this all with your brilliance.
--

Monday, August 4, 2014

आज का श्लोक, ’व्यात्ताननम्’ / ’vyāttānanam’

आज का श्लोक,
’व्यात्ताननम्’ / ’vyāttānanam’
_______________________

’व्यात्ताननम्’ / ’vyāttānanam’ - फैलाए हुए मुखवाले,
 
अध्याय 11, श्लोक 24,

नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं
व्यात्ताननं दीप्तिविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा
धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ॥
--
(नभःस्पृशम् दीप्तम् अनेकवर्णम्
व्यात्ताननम् दीप्तविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वाम् प्रव्यथितन्तरात्मा
धृतिम् न विन्दामि शमम् च विष्णो ॥)
--
भावार्थ :
हे विष्णु (भगवान् श्रीकृष्ण)! आकाश को स्पर्श कर रहे अनेक वर्णों से युक्त फैले हुए आपके मुखमंडल और आपके देदीप्यमान विशाल नेत्रों को देखते हुए मैं भयभीत और व्यथित मन हूँ । मुझ व्याकुल को न तो धीरज बँध रहा है, और न शान्ति ही अनुभव हो रही है
--

’व्यात्ताननम्’ / ’vyāttānanam’  - with mouth wide open,

Chapter 11,  śloka 24,

nabhaḥspṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ
vyāttānanaṃ dīptiviśālanetram |
dṛṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā
dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo ||
--
(nabhaḥspṛśam dīptam anekavarṇam
vyāttānanam dīptaviśālanetram |
dṛṣṭvā hi tvām pravyathitantarātmā
dhṛtim na vindāmi śamam ca viṣṇo ||)
--
Meaning :
Seeng Your Radiant Grand Face of blazing shades and colors with mouth wide open, and Your large fiery eyes touching the sky, O viṣṇu (bhagavān śrīkṛṣṇa) !  I am frightened at heart. I feel neither comfort or  solace, nor peace.
--

Sunday, August 3, 2014

आज का श्लोक, ’शमम्’ / ’śamam’

आज का श्लोक, ’शमम्’ / ’śamam’
____________________________

’शमम्’ / ’śamam’ - शान्ति को , निश्चिन्तता को,

अध्याय 11, श्लोक 24,

नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं
व्यात्ताननं दीप्तिविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा
धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ॥
--
(नभःस्पृशम् दीप्तम् अनेकवर्णम्
व्यात्ताननम् दीप्तविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वाम् प्रव्यथितन्तरात्मा
धृतिम् न विन्दामि शमम् च विष्णो ॥)
--
भावार्थ :
हे विष्णु (भगवान् श्रीकृष्ण)! आकाश को स्पर्श कर रहे अनेक वर्णों से युक्त फैले हुए आपके मुखमंडल और आपके देदीप्यमान विशाल नेत्रों को देखते हुए मैं भयभीत और व्यथित मन हूँ । मुझ व्याकुल को न तो धीरज बँध रहा है, और न शान्ति ही अनुभव हो रही है
--
’शमम्’ / ’śamam’ - peace, comfort,

Chapter 11,  śloka 24,

nabhaḥspṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ
vyāttānanaṃ dīptiviśālanetram |
dṛṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā
dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo ||
--
(nabhaḥspṛśam dīptam anekavarṇam
vyāttānanam dīptaviśālanetram |
dṛṣṭvā hi tvām pravyathitantarātmā
dhṛtim na vindāmi śamam ca viṣṇo ||)
--
Meaning :
Seeing Your Radiant Grand Face of blazing shades and colors, and Your large fiery eyes touching the sky, O viṣṇu (bhagavān śrīkṛṣṇa) !  I am frightened at heart. I feel neither comfort or solace,  nor peace.
--