Showing posts with label 1/7. Show all posts
Showing posts with label 1/7. Show all posts

Friday, August 23, 2019

अस्मदीयैः, अस्माकम्, अस्मात्

श्रीमद्भगवद्गीता
शब्दानुक्रम -Index 
--
अस्मदीयैः 11/26,
अस्माकम् 1/7, 1/10,
अस्मात् 1/39,
--     

Wednesday, August 13, 2014

आज का श्लोक, ’विशिष्टाः’ / ’viśiṣṭāḥ’

आज का श्लोक, ’विशिष्टाः’ / ’viśiṣṭāḥ’ 
______________________________

’विशिष्टाः’ / ’viśiṣṭāḥ’ - विशिष्ट, महत्वपूर्ण,  प्रधान,

अध्याय  1, श्लोक 7,

अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।
नायका मम सैन्यस्य सञ्ज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥
--
(अस्माकम् तु विशिष्टाः ये तान् निबोध द्विजोत्तम ।
नायकाः मम सैन्यस्य सञ्ज्ञार्थम् तान् ब्रवीमि ते ॥)

भावार्थ :
हे द्विजश्रेष्ठ! इस युद्ध में हमारे पक्ष में सम्मिलित हुए मेरी सेना के जो भी प्रधान (योद्धा) हैं, आपकी जानकारी के लिए अब मैं उनके बारे में आपसे कहूँगा ।
--

’विशिष्टाः’ / ’viśiṣṭāḥ’ -  distinguished, of importance,

Chapter 1, śloka 7,
--
asmākaṃ tu viśiṣṭā ye
tānnibodha dvijottama |
nāyakā mama sainyasya
sañjñārthaṃ tānbravīmi te ||
--
(asmākam tu viśiṣṭāḥ ye
tān nibodha dvijottama |
nāyakāḥ mama sainyasya
sañjñārtham tān bravīmi te ||)
--
Meaning :
O best among the twice-born (dvija, brāhmaṇa*) ! For your kind attention and consideration, I will now tell you the names of those distinguished generals of my army, who are ready for the battle on our side.
--
*Note : twice-born : once as a human, and then once more in terms of the initiation into the social order through proper vedika rituals.

Thursday, June 5, 2014

आज का श्लोक, ’संज्ञार्थम्’ / ’saṃjñārtham’,

आज का श्लोक,  ’संज्ञार्थम्’ /  ’saṃjñārtham’,
___________________________________

’संज्ञार्थम्’ /  ’saṃjñārtham’, - जानने के लिए,

अध्याय  1, श्लोक 7,

अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।
नायका मम सैन्यस्य सञ्ज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥
--
(अस्माकम् तु विशिष्टाः ये तान् निबोध द्विजोत्तम ।
नायकाः मम सैन्यस्य सञ्ज्ञार्थम् तान् ब्रवीमि ते ॥)

भावार्थ :
हे द्विजश्रेष्ठ! इस युद्ध में हमारे पक्ष में सम्मिलित हुए मेरी सेना के जो भी प्रधान (योद्धा) हैं, आपकी जानकारी के लिए अब मैं उनके बारे में आपसे कहूँगा ।
--
’संज्ञार्थम्’ /  ’saṃjñārtham’ -  for your information and attention.

Chapter 1, śloka 7,
--
अध्याय  1, श्लोक 7,

asmākaṃ tu viśiṣṭā ye
tānnibodha dvijottama |
nāyakā mama sainyasya
sañjñārthaṃ tānbravīmi te ||
--
(asmākam tu viśiṣṭāḥ ye
tān nibodha dvijottama |
nāyakāḥ mama sainyasya
sañjñārtham tān bravīmi te ||)
--
Meaning :
O best among the dvija / twice-born! For your information, kind attention and consideration, I will now tell you the names of those distinguished generals of my army, who are ready for the battle on our side.
--
Note :
'dvija' means 'twice-born'. On one hand, this word is a synonym for birds that are born as eggs and then again as fledglings, while humans who though born as uninitiated are initiated afterwards and then 'become' dvija, an aspirant fit for learning veda and other scriptural knowledge after some vedik ritual ceremony.
--  

Friday, March 21, 2014

आज का श्लोक, ’सैन्यस्य’ / 'sainyasya'

आज का श्लोक,  ’सैन्यस्य’ / 'sainyasya'
--
’सैन्यस्य’ / 'sainyasya' - सेना के,

अध्याय  1, श्लोक 7,

अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।
नायका मम सैन्यस्य सञ्ज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥
--
(अस्माकम् तु विशिष्टाः ये तान् निबोध द्विजोत्तम ।
नायकाः मम सैन्यस्य सञ्ज्ञार्थम् तान् ब्रवीमि ते ॥)

भावार्थ :
हे द्विजश्रेष्ठ! इस युद्ध में हमारे पक्ष में सम्मिलित हुए मेरी सेना के जो भी प्रधान (योद्धा) हैं, आपकी जानकारी के लिए अब मैं उनके बारे में आपसे कहूँगा ।
--
’सैन्यस्य’ / 'sainyasya' - in the army,

Chapter 1, shloka 7,

asmAkaM tu vishiShTA ye
tAnnibodha dvijottama |
nAyakA mama sainyasya
sanjnArthaM tAnbravImi te ||
--

Meaning :
O best among the twice-born! For your kind attention and consideration, I will now tell you the names of those distinguished generals of my army, who are ready for the battle on our side.
--